Giữ gìn và bảo vệ 2 di tích đặc biệt cấp Quốc gia

28/02/2016

Ngày 23/12/2015, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định về việc xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt. 2 trong số 11 di tích được xếp hạng đợt này nằm tren địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Đó là di tích kiến trúc nghệ thuật Tháp Bình Sơn, huyện Sông Lô và di tích lịch sử - danh lam, thắng cảnh Tây Thiên, huyện Tam Đảo.

 Tháp Bình Sơn nằm trong khuôn viên chùa Vĩnh Khánh (thị trấn Tam Sơn, huyện Sông Lô) được coi là ngôi tháp cao nhất, còn nguyên vẹn nhất và là di tích điển hình của Vĩnh Phúc đã từng thu hút sự quan tâm, tìm hiểu của nhiều nhà khoa học và giới nghiên cứu trong và ngoài nước. Tháp được xây vào thời Lý - Trần thế kỷ XIII. Đây là một ngôi tháp bằng đất nung xưa nhất hiện còn lại ở miền Bắc nước ta. Với hình khối thanh thoát, đường nét mềm mại, trang trí điêu luyện, cầu kỳ, phong phú, tháp Bình Sơn là di tích lịch sử và di tích nghệ thuật có giá trị cao vào bậc nhất trên đất nước ta.

Theo sử sách, khi mới xây dựng, tháp có 15 tầng, trên đỉnh có hình búp sen tạo dáng vút lên trời xanh, hiện nay tháp chỉ còn 11 tầng và 1 tầng bệ, cao khoảng 16,5 m. Người xưa đã dùng khoảng 13.200 viên gạch nung để xây tháp với 2 loại hình vuông và hình chữ nhật, trở thành công trình kiến trúc đặc biệt. Điều này được phô diễn bởi những mảng trang trí nổi trên thân tháp. Mặt ngoài là hình hoa văn với nhiều đề tài phong phú. Hoạ tiết hoa văn là hoa cúc giữa các hàng gạch tổ điểm cho bệ tháp. Khung viền quanh những hình trang trí lớn là những cánh hoa cúc hình dấu phẩy hay những hàng diềm hình lá sòi, cánh sen... trông như bệ đỡ, ngăn cách giữa các tầng khiến cho mỗi tầng tháp như được đặt trên một toà sen. Nổi bật là hình rồng trang trí ở tháp, rồng có sừng, cuộn tròn trong tư thế ngộ nghĩnh; hình sư tử vờn cầu ở chân bệ tháp.... làm cho ngôi tháp vừa uy linh lại vừa cổ kính.

Các nghệ nhân khi xây dựng tháp đã dựa vào tầm nhìn của người chiêm ngưỡng mà trang trí hoa văn một cách tinh xảo. Nhìn từ bệ tháp đến tầng 2 có thể cảm nhận họa tiết được trang trí kỹ lưỡng, phức tạp, nổi lên những hàng hoa cúc, cánh sen, lá đề, hoa mặt nhẵn, rồng chạm nổi, cùng mô típ "sư tử hí cầu". Nhiều truyền thuyết ly kỳ về Tháp Bình Sơn được lưu truyền đến nay cho thấy vị trí đặc biệt của tháp trong văn hóa tâm linh và ý thức cộng đồng của người dân bản địa. Với giá trị về lịch sử - văn hoá, kiến trúc nghệ thuật, tháp Bình Sơn không chỉ là một biểu tượng vững bền của tính dân tộc trước những biến động của thời gian mà còn là di tích tiêu biểu, một thắng cảnh nổi tiếng của Vĩnh Phúc.

Lễ hội Tây Thiên được tổ chức vào ngày rằm tháng hai âm lịch hằng năm

Nhắc đến Tây Thiên là nhắc đến một quần thể di tích - danh thắng tổng hợp: di tích khảo cổ, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh. Tây Thiên - như chính tên gọi, còn gắn với cửa Phật. Nơi đây được coi là cái nôi của Phật giáo. Tây Thiên cũng gắn liền với tục thời Quốc Mẫu Tây Thiên - người có công giúp Vua Hùng Vương thứ 7 đánh giặc ngoại xâm và giúp dân trồng lúa. Hệ thống các di tích thờ Quốc Mẫu ở vùng này dày đặc : từ đền Cả ( đền Trình), đền Mẫu sinh, Mẫu hoá, đến Thỏng, đền Thượng... Chính vì vậy, đến Tây Thiên là "Đến với Phật, về với Mẫu". Ngày nay, khu di tích lịch sử - danh lam, thắng cảnh Tây Thiên đã trở thành điểm du lịch hút khách với Vĩnh Phúc. Không giống các di tích khác, Tây Thiên thu hút khách du lịch quanh năm. Đặc biệt, vào mùa hè, du khách có thể khám phá khí hậu trong lành, phong cảnh hữu tình, nên thơ qua những thác nước suối trong hay những khu rừng xanh ngắt một màu; tới những bãi đá liền, suối Tối, thác Chòi Tre, thác Bạc 5 tầng, suối Bạc, suối Vàng, suối Giải oan, đền Cô, đền Cậu, đền Thượng...

Khu danh thắng Tây Thiên những năm gần đây được quan tâm, đầu tư đặc biệt. Tỉnh đã có chủ trương quy hoạch và đầu tư xây dựng Khu trung tâm văn hóa lễ hội Tây Thiên với quy mô khoảng 160 ha. Đến nay đã hoàn thiện các hạng mục: Đền thờ Quốc mẫu Lăng Thị Tiêu, Đền Mẫu Hoàng Thiên, Đền Cô Chín, Miếu Sơn thần, sân hành lễ và khu nội tự. Bên cạnh đó, các công trình: Đại Bảo tháp, hồ xung quanh Đại Bảo tháp, Chùa Thiên Ân, Chùa Báng... được đầu tư theo hình thức xã hội hoá cũng đã hoàn thiện. Bên cạnh đó, còn các công trình do Công ty cổ phần Đầu tư Lạc Hồng đầu tư và khai thác: Hệ thống cáp treo, khu dịch vụ, nhà khách và bến xe điện. Dự án xây dựng hệ thống điện chiếu sáng, đèn chiếu sáng, đèn trang trí thuộc khu vực danh thắng Tây Thiên đến nay cũng đã đưa vào sử dụng.

Việc được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt giúp nâng tầm giá trị khu danh thắng Tây Thiên và tháp Bình Sơn. Trách nhiệm giữ gìn, khai thác và phát huy một cách bền vững giá trị của 2 di tích này đòi hỏi sự nỗ lực hơn nữa của các cấp chính quyền và nhân dân, nhất là người dân sống trên địa bàn có di tích.

Thu Thuỷ (Theo Cổng TTGT Điện tử tỉnh)

Các tin đã đưa ngày: